Donnerstag, 30. März 2017

RV-Hiatus-Verbal-Dual-e

Hiatus between verbal dual “e” and a following vowel in the Ṛgveda Saṁhitā (24)


Ṛgveda Prātiśākhya 1.72 (18):

ṣaṣṭhādayaś ca dvivaco'ntabhājas trayo dīrghāḥ ||
The three long vowels, beginning with the sixth (i.e. ī, ū, e), when standing at the end of a dual, are pragṛhya.


Aṣṭādhyāyī 1.1.11:

īdūded dvivacanaṁ pragṛhyam

Hiatus āte a (3)


1.002.09a kavī no mitrāvaruṇā tuvijātā urukṣayā |
1.002.09c dakṣaṁ dadhāte apasam ||
kavī iti | naḥ | mitrāvaruṇā | tuvi-jātau | uru-kṣayā |
dakṣam | dadhāte iti | apasam ||1.002.09||

1.032.13a nāsmai vidyun na tanyatuḥ siṣedha na yām miham akirad dhrāduniṁ ca |
1.032.13c indraś ca yad yuyudhāte ahiś cotāparībhyo maghavā vi jigye ||
na | asmai | vidyut | na | tanyatuḥ | sisedha | na | yām | miham | akirat | hrādunim | ca |
indraḥ | ca | yat | yuyudhāte iti | ahiḥ | ca | uta | aparībhyaḥ | magha-vā | vi | jigye ||1.032.13||

8.026.13a yo vāṁ yajñebhir āvṛto 'dhivastrā vadhūr iva |
8.026.13c saparyantā śubhe cakrāte aśvinā ||
yaḥ | vām | yajñebhiḥ | ā-vṛtaḥ | adhi-vastrā | vadhūḥ-iva |
saparyantā | śubhe | cakrāte iti | aśvinā ||8.026.13||

Hiatus āte ā (2)

1.136.03a jyotiṣmatīm aditiṁ dhārayatkṣitiṁ svarvatīm ā sacete dive-dive jāgṛvāṁsā dive-dive |
1.136.03d jyotiṣmat kṣatram āśāte ādityā dānunas patī |
1.136.03f mitras tayor varuṇo yātayajjano 'ryamā yātayajjanaḥ ||
jyotiṣmatīm | aditim | dhārayat-kṣitim | svaḥ-vatīm | ā | sacete iti | dive-dive | jāgṛ-vāṁsā | dive-dive |
jyotiśmat | kṣatram | āśāte iti | ādityā | dānunaḥ | patī |
mitraḥ | tayoḥ | varuṇaḥ | yātayat-janaḥ | aryamā | yātayat-janaḥ ||1.136.03||

7.007.05a asādi vṛto vahnir ājaganvān agnir brahmā nṛṣadane vidhartā |
7.007.05c dyauś ca yam pṛthivī vāvṛdhāte ā yaṁ hotā yajati viśvavāram ||
asādi | vṛtaḥ | vahniḥ | ā-jaganvān | agniḥ | brahmā | nṛ-sadane | vi-dhartā |
dyauḥ | ca | yam | pṛthivī | vavṛdhāte iti | ā | yam | hotā | yajati | viśva-vāram ||7.007.05||

Hiatus āte i (1)


7.031.07a mahām̐ utāsi yasya te 'nu svadhāvarī sahaḥ |
7.031.07c mamnāte indra rodasī ||
mahān | uta | asi | yasya | te | anu | svadhāvarī iti svadhā-varī | sahaḥ |
mamnāte iti | indra | rodasī iti ||7.031.07||

Hiatus āte u (2)


3.031.17a anu kṛṣṇe vasudhitī jihāte ubhe sūryasya maṁhanā yajatre |
3.031.17c pari yat te mahimānaṁ vṛjadhyai sakhāya indra kāmyā ṛjipyāḥ ||
anu | kṛṣṇe iti | vasudhitī iti vasu-dhitī | jihāte iti | ubhe iti | sūryasya | maṁhanā | yajatre |
pari | yat | te | mahimānam | vṛjadhyai | sakhāyaḥ | indra | kāmyāḥ | ṛjipyāḥ ||3.031.17||

8.029.09a sado dvā cakrāte upamā divi samrājā sarpirāsutī ||
sadaḥ | dvā | cakrāte iti | upa-mā | divi | sam-rājā | sarpir-āsutī iti sarpiḥ-āsutī ||8.029.09||

Hiatus āthe a (3)


1.151.04a pra sā kṣitir asura yā mahi priya ṛtāvānāv ṛtam ā ghoṣatho bṛhat |
1.151.04c yuvaṁ divo bṛhato dakṣam ābhuvaṁ gāṁ na dhury upa yuñjāthe apaḥ ||
pra | sā | kṣitiḥ | asura | yā | mahi | priyā | ṛta-vānau | ṛtam | ā | ghoṣathaḥ | bṛhat |
yuvam | divaḥ | bṛhataḥ | dakṣam | ā-bhuvam | gām | na | dhuri | upa | yuñjāthe iti | apaḥ ||1.151.04||



1.158.01a vasū rudrā purumantū vṛdhantā daśasyataṁ no vṛṣaṇāv abhiṣṭau |
1.158.01c dasrā ha yad rekṇa aucathyo vām pra yat sasrāthe akavābhir ūtī ||
vasī iti | rudrā | purumantū iti puru-mantū | vṛdhantā | daśasyatam | naḥ | vṛṣaṇau | abhiṣṭau |
dasrā | ha | yat | rekṇaḥ | aucathyaḥ | vām | pra | yat | sasrāthe iti | akavābhiḥ | ūtī ||1.158.01||



5.062.08a hiraṇyarūpam uṣaso vyuṣṭāv ayaḥsthūṇam uditā sūryasya |
5.062.08c ā rohatho varuṇa mitra gartam ataś cakṣāthe aditiṁ ditiṁ ca ||
hiraṇya-rūpam | uṣasaḥ | vi-uṣṭau | ayaḥ-sthūṇam | ut-itā | sūryasya |
ā | rohathaḥ | varuṇa | mitra | gartam | ataḥ | cakṣāthe iti | aditim | ditim | ca ||5.062.08||

Hiatus āthe u (2)

7.097.10a bṛhaspate yuvam indraś ca vasvo divyasyeśāthe uta pārthivasya |
7.097.10c dhattaṁ rayiṁ stuvate kīraye cid yūyam pāta svastibhiḥ sadā naḥ ||
bṛhaspate | yuvam | indraḥ | ca | vasvaḥ | divyasya | īśāthe iti | uta | pārthivasya |
dhattam | rayim | stuvate | kīraye | cit | yūyam | pāta | svasti-bhiḥ | sadā | naḥ ||7.097.10||

7.098.07a bṛhaspate yuvam indraś ca vasvo divyasyeśāthe uta pārthivasya |
7.098.07c dhattaṁ rayiṁ stuvate kīraye cid yūyam pāta svastibhiḥ sadā naḥ ||
bṛhaspate | yuvam | indraḥ | ca | vasvaḥ | divyasya | īśāthe iti | uta | pārthivasya |
dhattam | rayim | stuvate | kīraye | cit | yūyam | pāta | svasti-bhiḥ | sadā | naḥ ||7.098.07||

Hiatus āthe ṛ (1)

7.070.05a śuśruvāṁsā cid aśvinā purūṇy abhi brahmāṇi cakṣāthe ṛṣīṇām |
7.070.05c prati pra yātaṁ varam ā janāyāsme vām astu sumatiś caniṣṭhā ||
śuśruvāṁsā | cit | aśvinā | purūṇi | abhi | brahmāṇi | cakṣāthe iti | ṛṣīṇām |
prati | pra | yātam | varam | ā | janāya | asme iti | vām | astu | su-matiḥ | caniṣṭhā ||7.070.05||

Hiatus āthe o (1)

7.061.03a proror mitrāvaruṇā pṛthivyāḥ pra diva ṛṣvād bṛhataḥ sudānū |
7.061.03c spaśo dadhāthe oṣadhīṣu vikṣv ṛdhag yato animiṣaṁ rakṣamāṇā ||
pra | uroḥ | mitrāvaruṇā | pṛthivyāḥ | pra | divaḥ | ṛṣvāt | bṛhataḥ | sudānū iti su-dānū |
spaśaḥ | dadhāthe iti | oṣadhīṣu | vikṣu | ṛdhak | yataḥ | ani-miṣam | rakṣamāṇā ||7.061.03||

Hiatus ete a (4)


1.140.03a kṛṣṇaprutau vevije asya sakṣitā ubhā tarete abhi mātarā śiśum |
1.140.03c prācājihvaṁ dhvasayantaṁ tṛṣucyutam ā sācyaṁ kupayaṁ vardhanam pituḥ ||
kṛṣṇa-prutau | vevije iti | asya | sa-kṣitau | ubhā | tarete iti | abhi | mātarā | śiśum |
prācā-jihvam | dhvasayantam | tṛṣu-cyutam | ā | sācyam | kupayam | vardhanam | pituḥ ||1.140.03||

2.041.06a tā samrājā ghṛtāsutī ādityā dānunas patī |
2.041.06c sacete anavahvaram ||
tā | sam-rājā | gṛtāsutī iti ghṛta-āsutī | ādityā | dānunaḥ | patī |
sacete iti | anava-hvaram ||2.041.06||

10.079.01a apaśyam asya mahato mahitvam amartyasya martyāsu vikṣu |
10.079.01c nānā hanū vibhṛte sam bharete asinvatī bapsatī bhūry attaḥ ||
apaśyam | asya | mahataḥ | mahi-tvam | amartyasya | martyāsu | vikṣu |
nānā | hanū iti | vibhṛte iti vi-bhṛte | sam | bharete iti | asinvatī iti | bapsatī iti | bhūri | attaḥ ||10.079.01||

10.088.17a yatrā vadete avaraḥ paraś ca yajñanyoḥ kataro nau vi veda |
10.088.17c ā śekur it sadhamādaṁ sakhāyo nakṣanta yajñaṁ ka idaṁ vi vocat ||
yatra | vadete iti | avaraḥ | paraḥ | ca | yajña-nyoḥ | kataraḥ | nau | vi | veda |
ā | śekuḥ | it | sadha-mādam | sakhāyaḥ | nakṣanta | yajñam | kaḥ | idam | vi | vocat ||10.088.17||

Hiatus ete u (1)


10.013.05a sapta kṣaranti śiśave marutvate pitre putrāso apy avīvatann ṛtam |
10.013.05c ubhe id asyobhayasya rājata ubhe yatete ubhayasya puṣyataḥ ||
sapta | kṣaranti | śiśave | marutvate | pitre | putrāsaḥ | api | avīvatan | ṛtam |
ubhe iti | it | asya | ubhayasya | rājataḥ | ubhe iti | yatete iti | ubhayasya | puṣyataḥ ||10.013.05||

Hiatus ethe a (4)

3.054.16a nāsatyā me pitarā bandhupṛcchā sajātyam aśvinoś cāru nāma |
3.054.16c yuvaṁ hi stho rayidau no rayīṇāṁ dātraṁ rakṣethe akavair adabdhā ||
nāsatyā | me | pitarā | bandhu-pṛcchā | sa-jātyam | aśvinoḥ | cāru | nāma |
yuvam | hi | sthaḥ | rayi-dau | naḥ | rayīṇām | dātram | rakṣethe iti | akavaiḥ | adabdhā ||3.054.16||




5.063.07a dharmaṇā mitrāvaruṇā vipaścitā vratā rakṣethe asurasya māyayā |
5.063.07c ṛtena viśvam bhuvanaṁ vi rājathaḥ sūryam ā dhattho divi citryaṁ ratham ||
dharmaṇā | mitrāvaruṇā | vipaḥ-citā | vratā | rakṣethe iti | asurasya | māyayā |
ṛtena | viśvam | bhuvanam | vi | rājathaḥ | sūryam | ā | dhatthaḥ | divi | citryam | ratham ||5.063.07||



6.067.06a tā hi kṣatraṁ dhārayethe anu dyūn dṛṁhethe sānum upamād iva dyoḥ |
6.067.06c dṛḻho nakṣatra uta viśvadevo bhūmim ātān dyāṁ dhāsināyoḥ ||
tā | hi | kṣatram | dhārayethe iti | anu | dyūn | dṛṁhethe iti | sānum | upamāt-iva | dyoḥ |
dṛḻhaḥ | nakṣatraḥ | uta | viśva-devaḥ | bhūmim | ā | atān | dyām | dhāsinā | āyoḥ ||6.067.06||

8.005.02a nṛvad dasrā manoyujā rathena pṛthupājasā |
8.005.02c sacethe aśvinoṣasam ||
nṛ-vat | dasrā | manaḥ-yujā | rathena | pṛthu-pājasā |
sacethe iti | aśvinā | uṣasam ||8.005.02||
 

Samstag, 11. Februar 2017

Aham Brahmāsmi


अहं ब्रह्मास्मि नित्योऽहं तत्त्वमसि ब्रह्मैव त्वम् ।
पुरुषोऽहं प्रकृतिश्च पूर्णमदः पूर्णामिदम् ॥
 
ahaṁ brahmāsmi nityo 'haṁ tat tvam asi brahmaiva tvam  |
puruṣo 'haṁ prakṛtiś ca pūrṇam adaḥ pūrṇām idam  ||

aham | brahma | asmi | nityaḥ | aham  | tat | tvam | asi | brahma | eva | tvam  |
puruṣaḥ | aham | prakṛtiḥ | ca | pūrṇam | adaḥ | pūrṇam | idam  ||

I am Brahman, Totality. I am eternal. Thou art That. Thou, indeed, art Brahman. I am Puruṣa (silence) and I am also Prakṛti (dynamism). That is full and this is full.

सर्वं खलु इदं ब्रह्म जीवो ब्रह्मैव नापरः ।
आत्मा एव इदं सर्वं सच्चिदानन्दसागरः ॥

sarvaṁ khalu idaṁ brahma jīvo brahmaiva nāparaḥ  |
ātmā eva idaṁ sarvaṁ saccidānandasāgaraḥ  ||

sarvam | khalu | idam | brahma | jīvaḥ | brahma | eva | na | aparaḥ  |
ātmā | eva | idam | sarvam  | sat-cit-ānanda-sāgaraḥ  ||

All this world indeed is Brahman. Jīva, the individual self, is nothing other than Brahman. Ātmā, the ocean of absolute bliss consciousness, Sat-Cit-Ānanda, is indeed all this world.

प्रकृतिं स्वामवष्टभ्य विसृजामि पुनः पुनः ।
योगस्थः कुरु कर्माणि ब्रह्मा भवति सारथिः ॥

prakṛtiṁ svāmavaṣṭabhya visṛjāmi punaḥ punaḥ  |
yogasthaḥ kuru karmāṇi brahmā bhavati sārathiḥ  ||

prakṛtim | svām | avaṣṭabhya |visṛjāmi | punaḥ | punaḥ |
yogasthaḥ | kuru | karmāṇi  | brahmā | bhavati | sārathiḥ  ||

Curving back to my own Nature I create again and again. Established in Yoga, in Unity, perform action. Brahmā, the cosmic intelligence, will become the charioteer of all your undertakings.

Montag, 3. Oktober 2016

RV-Kampas in the Padapatha

Kampas in the Ṛgveda-Padapāṭha (28)

Short Kampas (17) 

स्व१॒॑रिति॒ स्व॑ः (१७)
sva1̱̍riti̱ sva̍ḥ (17)  

Long Kampas (11)  

क॒क्ष्ये॒३॒॑ इति॑। क्वो॒३॒॑ इति॑ । म॒नु॒ष्ये॒३॒॑ इति॑ । पा॒त॒ल्ये॒३॒॑ इति॑ । व॒पु॒ष्ये॒३॒॑ इति॑
तनू॒३॒॑ऽनपा॑त् (२)। तनू॒३॒॑ऽनपा॑तम् । शची॒३॒॑ऽपति॑ः । शची॒३॒॑ऽपति॑म् (२)

ka̱kṣye̱3̱̍ iti̍, kvo̱3̱̍ iti̍, ma̱nu̱ṣye̱3̱̍ iti̍, pā̱ta̱lye̱3̱̍ iti̍, va̱pu̱ṣye̱3̱̍ iti̍
tanū̱3̱̍-napā̍t (2), tanū̱3̱̍-napā̍tam, śacī̱3̱̍-pati̍ḥ, śacī̱3̱̍-pati̍m (2)


http://www.detlef108.de/RV-Kampas-in-the-Padapatha.pdf

Mittwoch, 24. August 2016

RV-Words with 2 and 3 udāttas

Words with 2 and 3 udāttas in the Ṛgveda Saṁhitā

2 udāttas:

átyetavaí अत्ये॑त॒वै, ánvetavaí, ápabhartavaí, úpagantavaí, étavaí, ótavaí, gántavaí, dā́tavaí, pā́tavaí, mántavaí, mā́tavaí, yámitavaí, yótavaí, sártavaí, srávitavaí, hántavaí

agnī́ṣómau, árṇācitrárathā, índrāpūṣáṇā, índrāváruṇayoḥ इन्द्रा॒वरु॑णयोः, índrāváruṇā, índrāváruṇau, índrāvíṣṇū, uṣā́sānáktā, turváśāyádū, dyā́vākṣā́mā, dyā́vāpṛthivī́, dyā́vābhū́mī, dhúnīcúmurī, náktoṣā́sā, parjányāvā́tā, pṛthivī́dyā́vā, mātárāpitárā, mitrā́váruṇavantau, mitrā́váruṇayoḥ, mitrā́váruṇā, mitrā́váruṇābhyām, mitrā́váruṇau, sū́ryāmā́sā

gnā́spátiḥ ग्नास्पति॑:, gnā́spátnībhiḥ, jā́spátiḥ, tánūnápāt, tánūnápātam, diváspṛthivyóḥ, nárāśáṁsaḥ, nárāśáṁsam, nárāśáṁsasya, nā́bhānédiṣṭhaḥ, nṛ́bāhúbhyām, nṛ́śáṁsaḥ, bṛ́haspátaye, bṛ́haspátiḥ, bṛ́haspátinā, bṛ́haspátiprasūtāḥ, bṛ́haspátim, bṛ́haspáteḥ, ráthaspátiḥ, vánaspátiḥ, vánaspátibhiḥ, vánaspátibhyaḥ, vánaspátim, vánaspátīn, vánaspátīnām, vánaspátau, vṛ́ṣanā́ma, śácīpátiḥ, śácīpátim, śúnaḥśépaḥ, śúnaḥśépam, sádaspátī

3 udāttas:
índrābṛ́haspátī (4.49.5)   इन्द्रा॒बृह॒स्पती॑

Pāṇinīya Śikṣā

antodāttam ādyudāttam udāttam anudāttaṁ nīcasvaritam
madhyodāttaṁ svaritaṁ dvyudāttaṁ tryudāttam iti navapadaśayyā 45

agniḥ somaḥ pra vo vīryaṁ haviṣāṁ svar bṛhaspatir indrābṛhaspatī
agnir ity antodāttaṁ soma ity ādyudāttaṁ prety udāttaṁ va ity anudāttaṁ vīryaṁ nīcasvaritam 46
haviṣāṁ madhyodāttaṁ svar iti svaritaṁ bṛhaspatir iti dvyudāttam indrābṛhaspatī iti tryudāttam 47


https://sites.google.com/site/vedalaksana/Paniniya-shiksha-with-translation-T.pdf


Other links:
 
http://www.detlef108.de/RVA-T-UTF8.html

http://www.detlef108.de/Rigveda.htm
http://www.detlef108.de/RV-with-Padapatha-T-UTF8.html 
http://www.detlef108.de/RV-with-Padapatha-T-NA-UTF8.html

Donnerstag, 9. April 2015

TS-Hiatus inside of Words

Taittirīya-Saṁhitā – Hiatus inside of Words (30)

अथ तैत्तिरीयसंहितापदमध्यविवृत्तयः ॥१॥
atha taittirīyasaṁhitā-pada-madhya-vivṛttayaḥ

Now the cases of hiatus (vivṛtti) in the interior of words (pada) in the Taittirīya-Saṁhitā.

Note: Definition of pada: sup-tiṅ-antaṁ padam (Aṣṭādhyāyī 1.4.14). Examples: praügam, namaüktim, dūreamitraḥ

Taittirīya-Saṁhitā – Hiatus au (7)

नमउक्तिमुक्थउक्थे प्रउगं प्रउगचितमुभयतःप्रउगम् ॥२॥

namaüktim (2), ukthaükthe (2), praügam, praügacitam, ubhayataḥpraügam
namaḥ-uktim, ukthe-ukthe, praügam, praüga-citam, ubhayataḥ-praügam

Taittirīya-Saṁhitā – Hiatus ae (7)

पुरएता पुरएतार उभयतएन्यन्यतएनी ॥३॥

puraetā (3), puraetāraḥ, ubhayataenī (2), anyataenī
puraḥ-etā, puraḥ-etāraḥ, ubhayataḥ-enī (2), anyataḥ-enī

Taittirīya-Saṁhitā – Hiatus āa (1) and ā3i (2)

अन्याअन्या अग्ना३इ गृहा३इ ॥४॥

anyāanyāḥ, agnā3i, gṛhā3i
anyāḥ-anyāḥ, agnā3i, gṛhā3i

Note: Hiatus ā3u is seen in the padapāṭha only: 
yajñapatā3v iti yajña-patā3u | iti | => yajñapatā3v iti (6.6.2.3) 

Taittirīya-Saṁhitā – Hiatus ea (3)

अङ्गेअङ्गे दूरेअमित्रः ॥५॥

aṅgeaṅge (2), dūreamitraḥ
aṅge-aṅge, dūre-amitraḥ

Taittirīya-Saṁhitā – Hiatus oa (10)

पुरोअग्निर्गोअश्वेभ्यो गोअश्वानगोअर्घं गोअर्घं तिरोअह्नियाः ॥६॥

puroagniḥ, goaśvebhyaḥ, goaśvān, agoargham (3), goargham (3), tiroahniyāḥ
puraḥ-agniḥ, go-aśvebhyaḥ, go-aśvān, ago-argham (3), go-argham (3), tiraḥ-ahniyāḥ

http://www.detlef108.de/TS-Hiatus-inside-of-Words.pdf